Czy ciąża wpływa na przebieg endometriozy? Fakty i mity

5 Marzec 2018

Pacjentkom, u których stwierdza się endometriozę, często zaleca się zajście w ciążę. Powinno to zmniejszyć dolegliwości związane z tą chorobą i ograniczyć jej rozwój. Dlatego wiele kobiet diagnozowanych z powodu niepłodności ze stwierdzoną endometriozą oczekuje, że ciąża zwolni jej postęp. Tymczasem doniesienia na temat wpływu ciąży na przebieg endometriozy są niejednoznaczne, a sama ciąża wielokrotnie nie wpływa na poprawę jakości życia. Ponadto istnieje coraz więcej danych wskazujących na to, że endometrioza może wpływać na prawidłowy przebieg samej ciąży.

Autorzy cytowanego doniesienia postawili więc sobie za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy ciąża i laktacja mają wpływ na zmianę objawów związanych z endometriozą w porównaniu do sytuacji sprzed ciąży. Przeanalizowali literaturę publikowaną w języku angielskim, francuskim i niemieckim pod kątem słów kluczowych: „ciąża” i „endometrioza”. Opracowaniu poddano systematycznie wszystkie prace dotyczące potencjalnemu wpływowi ciąży na endometriozę. Przeanalizowano także podane w pracach piśmiennictwo, które mogłoby mieć znaczenie w opracowaniu podsumowania.

Znaleziono pięć badań obserwacyjnych dotyczących oceny rozwoju objawów związanych z endometriozą w trakcie ciąży i po niej — cztery średniej i jedno słabej jakości. Jedenaście prac dotyczyło pomiarów wielkości torbieli endometrialnych w trakcie ciąży i po porodzie. Dwadzieścia dwie prace zostały poświęcone opisowi przypadków lub bardzo małych grup i obejmowały analizę histopatologiczną zmian endometrialnych i nawrotu endometriozy po przebytej ciąży.

Z analizowanych publikacji wynika, że rozwój endometriozy po ciąży nie jest jednolity, ale brakuje jednoznacznych dowodów na to, że ciąża zmniejsza wielkość i liczbę ognisk endometriozy. Wprawdzie doprowadza do zmian doczesnowych w ogniskach endometriozy, jednak nie przekładało się to na jednoznaczne zmiany w odczuwanych dolegliwościach w momencie, kiedy pacjentka zaczynała miesiączkować po ciąży.

Analiza dostępnych danych wykazała więc niewielki wpływ przebiegu ciąży na rozwój i przebieg endometriozy. Dlatego też lekarze nie powinni informować pacjentek z endometriozą, że ewentualna ciąża doprowadzi do istotnej redukcji objawów związanych z tą chorobą.

Opracował J. Szamatowicz na podstawie: Human Reproduction Update, luty 2018 r.