Czy można stosować terapię hormonalną w trakcie leczenia antykoagulantami?

18 Kwiecień 2018

Fizjologiczne krwawienia związane z cyklem jajnikowym u kobiet w okresie przedmenopauzalnym mogą przeradzać się w powikłania krwotoczne w trakcie terapii doustnymi antykoagulantami. Doustna dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna mogłaby pomóc zminimalizować te niekorzystne działania, dodatkowo zabezpieczyć przed nieplanowaną ciążą i uchronić płód przed potencjalnie teratogennym działaniem doustnych antykoagulantów. Wyniki badań wskazują, że 20–40% pacjentek leczonych doustnymi antykoagulantami z powodu zmian zakrzepowo-zatorowych mają nieprawidłowe krwawienia maciczne i torbiele krwotoczne, które mogą stanowić poważny problem zdrowotny. Jednakże — mimo braku dowodów na zwiększone ryzyko równoczesnej terapii doustnymi antykoagulantami i doustną dwuskładnikową tabletką antykoncepcyjną — w tej grupie pacjentek nie przepisujemy hormonalnej antykoncepcji. Dostępna literatura na ten temat jest bardzo uboga. W marcu 2018 roku kanadyjscy lekarze na łamach Thrombosis Research opublikowali pracę poglądową, w której dokonali podsumowania wyników dostępnych badań, jak też zaleceń towarzystw naukowych. W jednej z cytowanych tam prac opisano randomizowane badania, w których uczestniczyło 1888 kobiet w wieku poniżej 60 lat, z których 306 stosowało hormonoterapię. W badaniach tych nie wykazano zwiększonego ryzyka nawrotowej choroby zakrzepowo-zatorowej w grupie pacjentek stosujących hormonoterapię.

Autorzy cytują też publikacje, w których wykazano korzyści wynikające ze stosowania dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej w trakcie terapii doustnymi antykoagulantami również w przypadku nieprawidłowych krwawień na podłożu istniejących wcześniej polipów jamy macicy i mięśniaków macicy.

Inną znaną opcją korzystnie wpływającą na nieprawidłowe krwawienia maciczne jest wkładka uwalniająca levonorgestrel. Autorzy cytują publikacje opisujące sytuacje, w których wkładka uwalniająca gestagen była efektywnym sposobem na leczenie nieprawidłowych krwawień związanych ze stosowaniem doustnych antykoagulantów. W badaniach populacyjnych nie wykazano zwiększonego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych związanych ze stosowaniem wkładki uwalniającej levonorgestrel. Autorzy zwracają jednak uwagę, że wkładka taka nie zabezpiecza przed potencjalnymi krwawieniami z torbieli krwotocznych.

Autorzy konkludują, że pacjentki w trakcie terapii doustnymi antykoagulantami mogą stosować doustną dwuskładnikową antykoncepcję, jeśli zakrzepica jest jedynym przeciwskazaniem do stosowania hormonoterapii.

Więcej informacji na temat stosowania dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej w trakcie terapii doustnymi antykoagulantami w publikacji: R. Godin i wsp. An opinion on the benefits of concomitant oral contraceptive therapy in premenopausal women treated with oral anticoagulants, Thromb Res . 2018; 165: 14-17. doi: 10.1016/j.thromres.2018.03.004.

Przygotowali: M Kuźmicki, J. Szamatowicz.