Zastosowanie technik małoinwazyjnych w leczeniu nowotworów jajnika o granicznej złośliwości

19 Marzec 2018

Dane literaturowe wskazują, że guzy o granicznej złośliwości stanowią ok 10–15% nowotworów złośliwych jajnika. Dotyczą przeważnie młodych kobiet i w odróżnieniu od złośliwych nowotworów są najczęściej rozpoznawane w niskich stopniach zaawansowania choroby. Standardowym postępowaniem w przypadku tego rozpoznania jest leczenie operacyjne. Dotychczasowe badania nie wykazały korzystnego wpływu leczenia uzupełniającego na całkowite przeżycia oraz na ryzyko nawrotu choroby.

Obecnie techniki małoinwazyjne znalazły niekwestionowane miejsce w leczeniu schorzeń natury niezłośliwej, a także złośliwej w zakresie raka błony śluzowej trzonu macicy oraz szyjki macicy. W przypadku nowotworów złośliwych jajnika ich przydatność jest elementem ciągłych dyskusji i rozważań.

Próby odpowiedzi na pytanie o miejsce technik małoinwazyjnych w leczeniu guzów granicznych podjęli się autorzy publikacji: Taejong Song, Min Kyu Kim, Yong Wook Jung i wsp. (Minimally invasive compared with open surgery in patients with borderline ovarian tumors. Gynecologic Oncology 2017; 145: 508–512).

W swoich rozważaniach co do przydatności tych technik autorzy podjęli się retrospektywnej analizy 687 przypadków leczenia guzów jajnika o granicznej złośliwości. Materiał stanowiły dane medyczne pacjentek diagnozowanych, leczonych, a następnie poddanych obserwacji w latach 1994–2015 w czterech głównych koreańskich ośrodkach ginekologii onkologicznej. Chore, w zależności od dostępu operacyjnego, podzielono na trzy grupy: laparotomia (375 pacjentek), laparoskopia konwencjonalna (223 pacjentki) oraz laparoskopia z pojedynczego portu (89 pacjentek). Dodatkowym warunkiem włączenia do analizy był również okres obserwacji po leczeniu obejmujący minimum 6 miesięcy; średni czas obserwacji chorej wyniósł 41,8 miesiąca.

W analizowanych grupach zaobserwowano wpływ wieku na wybór techniki operacyjnej. Laparoskopie statystycznie częściej wykonywano u młodszych pacjentek. Kolejnym czynnikiem mającym wpływ na wybór dostępu operacyjnego miała wielkość guza oraz stężenia ca 125 i ca 19.9; statystycznie częściej w przypadku większych rozmiarów guza oraz wyższych wartości markerów wykonywano laparotomię. Nie obserwowano istotnych statystycznie różnic między grupami w zakresie typów histologicznych oraz stopni zaawansowania choroby.

Analizując wyniki postępowania chirurgicznego, zaobserwowano statystycznie istotny krótszy czas zabiegu, mniejszą ilość śródoperacyjnej utraty krwi, krótszy powrót fizjologicznej aktywności jelit oraz krótszy czas hospitalizacji wśród pacjentek poddawanych laparoskopii. W przypadku powikłań pooperacyjnych nie obserwowano istotnych statystycznie różnic. Co szczególnie ważne, również w przypadku oceny onkologicznej skuteczności nie zaobserwowano istotnych statystycznie różnic w częstości nawrotów choroby, całkowitych przeżyciach oraz czasach wolnych od progresji choroby.

Wyniki analizy wskazały przede wszystkim brak negatywnego wpływu na odległe wyniki skuteczności onkologicznej w przypadku wyboru technik małoinwazyjnych w leczeniu guzów granicznych jajnika. Również po raz kolejny potwierdziły znane już zalety wynikające z zastosowania technik małoinwazyjnych, takie jak krótszy czas zabiegu, czas powrotu do pełnego zdrowia po interwencji chirurgicznej, mniejszą ilość powikłań pooperacyjnych oraz lepszy efekt kosmetyczny. Dlatego tez dojście laparoskopowe jako skuteczne i bezpieczne powinno być preferowane w przypadkach leczenia guzów granicznych jajnika bez obaw o odległe wyniki onkologiczne chorych.

Przygotowali: M. Zdrodowski, J. Szamatowicz.