Klasyfikacja nadciśnienia tętniczego w ciąży

Data publikacji: 09 Kwiecień 2019

Klasyfikacja i diagnostyka nadciśnienia tętniczego u kobiet w ciąży

W czerwcu 2007 roku ukazały się obecnie obowiązujące zalecenia Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego [ European Society of Cardiology / European Society of Hypertension (ESC/ESH)] [1]. Wprowadzono w nich zmodyfikowaną klasyfikację nadciśnienia tętniczego w ciąży, wyróżniając:

– nadciśnienie istniejące przed ciążą;

– nadciśnienie ciążowe;

– nadciśnienie istniejące przed ciążą powikłane wystąpieniem białkomoczu;

– nadciśnienie niesklasyfikowane przed porodem.

W 2008 roku ukazały się nowe wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego oraz Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce (PTNT/KLR), zawierające następujący podział nadciśnienia w ciąży [2]:

– wcześniej występujące nadciśnienie tętnicze;

– nadciśnienie wywołane ciążą;

– wcześniej występujące nadciśnienie z nałożonym nadciśnieniem wywołanym ciążą z białkomoczem;

– nadciśnienie niedające się sklasyfikować przed porodem.

Stosowane kryteria diagnostyczne rozpoznawania nadciśnienia tętniczego nie zmieniały się w kolejnych latach i klasyfikacjach. Bezwzględne, graniczne wartości wynoszą:

– dla ciśnienia skurczowego ≥ 140 mmHg;

– i/lub rozkurczowego ≥ 90 mmHg.

Obecnie obserwuje się tendencję do obniżenia wartości progowych ciśnienia dla kobiet w ciąży:

– dla ciśnienia skurczowego ≥ 130 mmHg;

– i/lub rozkurczowego ≥ 80 mmHg.

Nadciśnienie tętnicze można rozpoznać, gdy:

– wyżej wymienione wartości stwierdzi się w 2 niezależnych pomiarach, w odstępie przynajmniej 6 godzin;

– kolejny pomiar powinien zostać wykonany w warunkach zapewniających pacjentce zminimalizowanie niepokoju, stresu, a tym samym — maksymalnie ograniczających ryzyko błędu.

Prawidłowy pomiar ciśnienia tętniczego należy wykonać:

– po 10−minutowym odpoczynku w pozycji siedzącej lub leżącej na lewym boku z mankietem założonym na wysokości serca;

– zasada nie obowiązuje w przypadku, gdy u kobiety w ciąży stwierdzi się podczas wizyty w jednorazowym pomiarze wartość ciśnienia skurczowego ≥ 170 mmHg lub rozkurczowego ≥ 110 mmHg. Taką pacjentkę należy wtedy hospitalizować w trybie pilnym, rozpoznając u niej ciężkie nadciśnienie tętnicze [1, 2].

Według obowiązujących zaleceń ESC/ESH nadciśnienie ciążowe rozpoznaje się przy nieprawidłowych wartościach ciśnienia po 20. tygodniu ciąży, z normalizacją do 42 dni od porodu. Granica 6 tygodni (42 dni) połogu dla rozpoznania nadciśnienia ciążowego jest uznawana przez większość towarzystw, poza dwoma: National Heart, Lung and Blood Institute Working Group (NHLBI−WG; 2003 r.) i NHBPEP−WG (2000 r.) [3, 4]. Te dwa towarzystwa za granicę normalizacji wartości ciśnienia tętniczego uznały 12 tygodni od porodu. W każdej innej sytuacji nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego w pierwszej połowie ciąży lub po skończonym połogu upoważniają do rozpoznania nadciśnienia przewlekłego.

Artykuł „Klasyfikacja i diagnostyka nadciśnienia tętniczego u kobiet w ciąży” Monika Szpotańska, Anna Cyganek, „Biblioteka ginekologa praktyka, tom 2. Nadciśnienie tętnicze w ciąży.” pod red. prof. dr hab. n. med. Mirosława Wielgosia

Piśmiennictwo:

  1. Mancia G., De Backer G., Dominiczak A. i wsp. 2007 ESC/ESH Practice Guidelines for the Management of Arterial Hypertension: ESC/ESH Task Force on the Management of Arterial Hypertension. J. Hypertens. 2007; 25: 1751–1762.
  2. Zespół Ekspertów. Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego oraz Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Nadciśnienie Tętnicze 2008; 12: 318–342.
  3. Report of the National High Blood Pressure Education Program Working Group on High Blood Pressure in Pregnancy. Am. J. Obstet. Gynecol. 2000; 183: S1–S22.
  4. Roberts J.M., Pearson G.D., Cutler J., Lindheimer M. Summary of the NHLBI Working Group on Research on Hypertension During Pregnancy. Hypertens. Pregnan. 2003; 22: 109–127.