Studencie, czy wiesz jak wygląda unerwienie miednicy?

Data publikacji: 26 Marzec 2019

Unerwienie miednicy

W unerwieniu struktur miednicy biorą udział włókna ruchowe, czuciowe i autonomiczne. Mięśnie gładkie i gruczoły miednicy są unerwione przez część miedniczną układu autonomicznego. Mięśnie poprzecznie prążkowane, skóra i narządy unerwione czuciowo otrzymują gałęzie splotu krzyżowego. Splot krzyżowy powstaje z gałęzi przednich nerwów rdzeniowych od czwartego nerwu lędźwiowego (L4), przez wszystkie nerwy krzyżowe (S1–S5) i nerw guziczny (Co) i jest największym splotem organizmu. Ma kształt trójkąta podstawą zwróconego do otworów krzyżowych miednicznych, a wierzchołkiem w kierunku otworu kulszowego większego. Tylna powierzchnia splotu przylega do mięśnia gruszkowatego, a powierzchnia przednia jest przykryta powięzią miednicy. Do przodu od splotu krzyżowego tętnica biodrowa wewnętrzna oddaje swe gałęzie ścienne, które przechodzą między gałęziami splotu. Splot krzyżowy zaopatruje narządy miednicy mniejszej, krocze, narządy płciowe zewnętrzne, skórę i mięśnie okolicy guzicznej oraz większą część kończyny dolnej. Oddaje gałęzie krótkie i gałęzie długie. Gałęzie krótkie splotu zaopatrują mięsień gruszkowaty, zasłaniacz wewnętrzny oraz inne mięśnie obręczy kończyny dolnej. Gałęzie długie splotu krzyżowego, których jest sześć, z wyjątkiem nerwu guzicznego, opuszczają miednicę przez otwór kulszowy większy. Zalicza się do nich: nerw pośladkowy górny, nerw pośladkowy dolny, nerw skórny tylny uda, nerw kulszowy, nerw sromowy i nerw guziczny. Ostatnie wymienione dwa nerwy zaopatrują mięśnie dna miednicy, narządy miednicy mniejszej, krocze, narządy płciowe zewnętrzne oraz skórę i mięśnie okolicy kości guzicznej. Cztery pierwsze zaopatrują kończynę dolną.

Nerw sromowy powstaje z włókien S2–S4, prowadzi też włókna współczulne i przywspółczulne. Wychodzi z miednicy między mięśniem gruszkowatym i guzicznym przez otwór podgruszkowy razem z tętnicą sromową wewnętrzną. Zawija się wokół kolca kulszowego i wraca do miednicy przez otwór kulszowy mniejszy do dołu kulszowo-odbytniczego. Przebiega na przyśrodkowej powierzchni guza kulszowego, a dalej w kanale sromowym, gdzie dzieli się na końcowe gałęzie: nerwy kroczowe i nerw grzbietowy łechtaczki. Gałęzie nerwu sromowego towarzyszą gałęziom tętnicy sromowej wewnętrznej. Nerw sromowy zaopatruje ruchowo mięśnie dna miednicy: dźwigacz odbytu, guziczny, zwieracz zewnętrzny odbytu, opuszkowo-gąbczasty, kulszowo- -jamisty i mięśnie poprzeczne krocza. Czuciowo unerwia skórę krocza i narządów płciowych zewnętrznych oprócz wzgórka łonowego. Nerw guziczny powstaje z włókien S5–Co. Znajduje się przy przyczepie mięśnia guzicznego do kości krzyżowej. Ruchowo unerwia mięsień guziczny i tylną część mięśnia dźwigacza odbytu. Prowadzi włókna czuciowe ze skóry okolicy guzicznej. Układ autonomiczny miednicy mniejszej składa się z części krzyżowej pnia współczulnego, gałęzi miednicznych pnia współczulnego, przywspółczulnych nerwów trzewnych miednicznych i splotu podbrzusznego dolnego. Splot podbrzuszny dolny jest głównym splotem autonomicznym miednicy. Otrzymuje współczulne włókna doprowadzające ze zwojów krzyżowych pnia współczulnego i przywspółczulne nerwy trzewne miedniczne oraz gałęzie od nieparzystego splotu podbrzusznego górnego poprzez parzyste nerwy podbrzuszne (ryc. 2.15). Splot podbrzuszny dolny jest położony na dnie miednicy, obustronnie do odbytnicy i pęcherza moczowego, na mięśniu dźwigaczu odbytu. Tworzy szeroką płytę sięgającą od pęcherza moczowego do odbytnicy. Sploty obu stron są połączone gałęziami poprzecznymi do tyłu od odbytnicy. Splot podbrzuszny dolny oddaje sploty wtórne: odbytniczy środkowy i dolny, pęcherzowy, maciczno-pochwowy.

Anatomia i Embriologia Wojciech Majkusiak, Uroginekologia Schorzenia Dna Miednicy Pod red. Ewy Barcz